Afgelopen weekeinde zijn Alida en ik in Jasper geweest. Gezellig met z'n tweeën. De meiden waren bij de Verdeijens onder gebracht; die hadden zo hun eigen lol. Jasper was, vergeleken met de zomermaanden doodstil. Nauwelijks toeristen (vnl.skiënd publiek uit Edmonton e.o), niet alle gelegenheden waren open (verbouwingen) en hier en daar een conferentie of een schoolklas. En het was weer eens ouderwets koud (zo'n -20 op zondagochtend) met 's nachts ook nog een behoorlijke sneeuwval. Meest bijzondere wat we hebben gezien was dat de Athabasca Falls (in de zomer een buitengewoon woeste waterval) vrijwel totaal bevroren was; slechts een stroompje onder het ijs was te horen. Heb een fotoreportage onder de 'Albums' toegevoegd.

En Flint heeft mijn tijdelijke contract (eindelijk) omgezet in een permanente. Was ook wel even prettig om dat te vernemen

Morgen, 3 maart zijn in Alberta (niet in de andere provincies) de provinciale verkiezingen. Er wordt hier met veel spanning er naar uitgekeken, want voor het eerste in 37 jaar moet de regerende conservatieve partij (officiële naam is Progressive Conservative Party; in de volksmond Tories) aan de ba want de oppositie roffelt nadrukkelijk de trom. TV en kranten berichten dagelijks over het reilen en zeilen van de diverse politici; overal staan verkiezingsborden en vele mensen hebben een stellige mening in dit doorgaans zo rustige en beleefde land.

Klinkt voor een Nederlander misschien wat vreemd dat er zoveel drukte is rondom dit soort verkiezingen. Wellicht dat een kleine uitleg over het politieke speelveld hier de gedachtewereld wat kan vormen of bijstellen.
Canada is een federatie; de soevereiniteit is verdeeld tussen het geheel (de nationale overheid) en de delen (de 10 provincies en de 3 territoria). Provinciale regeringen hebben een forse, duidelijk herkenbare verantwoordelijkheid: zij organiseren en betalen de gezondheidszorg, het onderwijs en allerlei programma's als bijstand en huisvesting. Daarnaast bepaalt de provincie ten dele het fiscale regiem en krijgt zij de inkomsten van de bodemschatten, die zich op haar grondgebied bevindt. Kortweg (door de bocht?), provinciale verkiezingen hier gaan over onderwerpen die in NL in landelijke verkiezingen worden aangesneden en waarvan het beleid op nationaal niveau wordt bepaald.

Een ander groot verschil hier met het NL systeem is de wijze waarop de parlementaire vertegenwoordiging tot stand komt: niet door evenredige vertegenwoordiging zoals in NL maar door vertegenwoordiging per district: het zogenaamde districtenstelsel. Alberta heeft een parlement waarin 83 mensen zitting hebben, de MLA's (Member of the Legislative Assembly). Deze 83 komen als gekozenen uit de 83 districten (ridings genaamd) die Alberta rijk is. Wij wonen in het district Sherwood Park (let op: vanwege de omvang van Sherwood Park is dit in tweeën gedeeld; het andere deel is het district Strathcona). In de Sherwood Park-riding kunnen we kiezen uit 4 kandidaten. Degene die de meeste stemmen krijgt, gaat naar het parlement als 'onze' afgevaardigde. De verliezers hebben niks. Theoretisch is het dus mogelijk dat de partij, die 51% van alle stemmen heeft gekregen 100% van de zetels heeft. Uiteraard kent dit systeem nadelen, ik laat dat maar voor wat het is. Het voordeel van dit systeem zoals wij dat ervaren is dat je afgevaardigde zeer herkendaar is. Ze heeft een gezicht en een naam (nu: Iris Evans = minister van onderwijs) en is zeer bereikbaar. Ben op een dag gewoon haar kantoor binnen gelopen, een afspraak gemaakt en een half uurtje met haar wezen keutelen. Later de meiden, tijdens een kooruitvoering ook nog aan haar voorgesteld; ze was er toch en ze herkende je meteen! De andere parlementarier (Rob Lougheed) heeft een kantoor vlak bij mijn werk en daar loop je ook zo binnen.

Waar gaat het nu zo'n beetje over? Natuurlijk erg gevaarlijk omdat zomaar te stellen; anderen zullen andere meningen hebben, maar toch maar proberen, het is voor de educatie van de onwetende Nederlander..................
Er zijn drie grote partijen en één kleintjedie meedoen + wat onafhankelijke kandidaten.
De grote partijen zijn:

• Progressive Conservative Party (Conservatieven)
• Liberal Party (Liberalen)
• New Democratic Party (Socialisten)

Het politieke gevecht vindt vooral plaats in de twee grote steden, Edmonton en Calgary, goed voor 45 zetels. De rest van Alberta (zo heet dat ook hier) lijkt allemaal naar de conservatieven te gaan met een zeer stabiele steunbetuiging van 60%. De algemene verklaring voor dit fenomeen hier is Alberta's agrarische historie met de daarbij behorende waarden als zelfredzaamheid, zuinig (vertaald van fiscal responsibility) en community spirit (wat ik maar vertaal als 'het elkaar in de eigen gemeenschap helpen'). Deze waarden lijken zeer aan te sluiten met die van de conservatieven. Interventiepolitiek zoals de Liberals en NDP dat meer voorstaan, wordt niet begrepen: 'we hebben het toch altijd zelf gered'?

Belangrijke discussiepunten (mijn interpretatie) uit de afgelopen weken waren:

• Betaalbare woningen. Door de enorme economische groei zijn de huizenprijzen in de laaste drie jaar zo ongeveer verdubbeld hier; de huren zijn zo'n 50% gestegen. Er is geen interventiemechanisme van de overheid die de huurstijging beperkt: marktwerking!;
• Gezondsheidszorg: ook hier zijn wachtlijsten,, wat de mensen hier een schande vinden. Daarnaast wil de oppositie de 'ziekenfondspremie' meteen afschaffen vanwege de zeer florissante financiële situatie van Alberta. De huidige regering wil daar 4 jaar overdoen omdat gezondheidszorg in Alberta toch $ 12 miljard kost;
• Royalties: een schijnbaar wat raar punt. Alberta's belangrijkste industrie en inkomsten bron is de gas- en olie-industrie. En omdat de bodemschatten per wet aan de provincie toebehoren, is er een levendige discussie gaande of Alberta de olie-indusrie wel de juiste rekening presenteert. Volgens de oppositie is die rekening nog steeds $  2miljard te laag, ondanks de verhoging van vorig jaar met $ 1,5 miljard.
• Onderwijs: er moeten meer scholen komen en achterstallig onderhoud moet eens worden aangepakt.
• Economie: iedereen heeft in principe werk en er is geld in overvloed (afgelopen jaar was er een budget overschot van meer gan 8 miljard), maar moet die economische groei in dit tempo (7% per jaar) wel doorgaan? Waar halen we de mensen vandaan, hoe managen we die groei in de communities en hoe ontwikkelen we de infrastructuur verder, etc? Hoe houden we de inflatie (nu al hoog hier: 5%) in de hand?
  
• Savings: Hoe gaan we op de langere termijn om met al dat geld dat binnenkomt? Er is inmiddels een Alberta Heritage Fund gesticht om Alberta ook in mindere tijden voort te helpen.
• Milieu, wat door allles heen klinkt en een steeds groter stempel aan het drukken is.
  

Hoop dat het allemaal zo wat verduidelijkt is. Morgen weten we hoe Alberta gestemd heeft.